Edukira joan

Friera de Valverde

Wikipedia, Entziklopedia askea
Friera de Valverde
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaZamorako probintzia
AlkateaLázaro Zarza Alonso
Izen ofizialaFriera de Valverde
Posta kodea49698
INEk ezarritako kodea49078
HerriburuaFriera de Valverde
Geografia
Koordenatuak41°54′48″N 5°50′30″W / 41.9132°N 5.8416°W / 41.9132; -5.8416
Mapa
Azalera19,93 km²
Altitudea719 m
MugakideakVillaveza de Valverde, Navianos de Valverde, Burganes de Valverde, Faramontanos de Tábara, Tábara eta Pueblica de Valverde
Demografia
Biztanleria121 (2025)
alt_left 55 (%45,5) (%54,5) 66 alt_right
Dentsitatea6 bizt/km²
MatrikulaZA
ayuntamientodefrieradevalverde.es

Friera de Valverde Zamorako probintziako udalerria da, Benavente y Los Valles eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 121 biztanle zituen 19,9 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Villaveza de Valverde, Navianos de Valverde, Burganes de Valverde, Faramontanos de Tábara, Tábara eta Pueblica de Valverde.

Mapa
Friera de Valverde eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea120150180210240270200020052010201520202025Friera de ValverdeBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 66 gizon, 55 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
3.64
3.03
 
90-94
 
9.09
3.03
 
85-89
 
14.55
4.55
 
80-84
 
5.45
6.06
 
75-79
 
3.64
9.09
 
70-74
 
7.27
15.15
 
65-69
 
16.36
15.15
 
60-64
 
14.55
3.03
 
55-59
 
10.91
6.06
 
50-54
 
0.00
9.09
 
45-49
 
0.00
4.55
 
40-44
 
7.27
6.06
 
35-39
 
1.82
4.55
 
30-34
 
0.00
3.03
 
25-29
 
1.82
3.03
 
20-24
 
0.00
3.03
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
1.52
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
3.64
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 57,9 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,5) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 0,8 —probintzian % 8,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zamorako mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 57,9Probintzia berean · % 33,9Erkidegoan · % 2,5Beste erkidegoa · % 5Estatutik kanpo · % 0,8
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 1 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 100)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Frantzia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Euro
Europa · % 100
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
0
Frantzia
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 196 etxebizitza zeuden: 63 (% 32,1) nagusiak eta 133 (% 67,9) ez-nagusiak.[4]

196etxebizitza
63etxegune

Etxebizitza multzoa Zamorako mapa

63
133
Etxebizitza nagusia (63)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (133)

Guztira 63 etxegune zeuden, eta horietatik 23 (% 36,5) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 123
2 pertsona16
3 pertsona12
4 pertsona9
5 edo gehiago3

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 125 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 8,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 20,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 36,0; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 34,4.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 9,0 zen 2021ean eta % 8,8 2024an; beraz, ia aldatu gabe mantendu zen. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 39,6 izatetik % 34,4 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 8,8 ziren, eta gizonen artean % 8,8; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 49,1 eta gizonen % 22,1 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

125biztanle 15 urte edo +, 2024
% 8,8goi-mailako ikasketak−0,2 puntu 2021etik mapa
% 34,4lehen hezkuntza edo gutxiago−5,2 puntu 2021etik mapa
% 34,4
% 36,0
% 20,8
% 8,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 34,4Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 36,0Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 20,8Goi-mailako ikasketak · % 8,8
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zamorako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Friera de Valverde, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak11% 8,86% 8,85% 8,8
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa26% 20,815% 22,111% 19,3
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)45% 36,032% 47,113% 22,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago43% 34,415% 22,128% 49,1
Guztira125% 100,068% 100,057% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Friera de Valverde, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 9,0% 21,6% 29,9% 39,6134
2022% 8,5% 20,9% 31,8% 38,8129
2023% 8,6% 21,1% 33,6% 36,7128
2024% 8,8% 20,8% 36,0% 34,4125
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.322 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 28.882 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.861 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.150 euro zen. Errenta gordina 16.231 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 31,7[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 45,1), beste diru-sarrerak (% 17,3), langabezia-prestazioak (% 2,2), beste prestazioak (% 3,6).

32%
45%
17%
Soldata · % 31,7Pentsioak · % 45,1Langabezia · % 2,2Beste prestazioak · % 3,6Beste sarrerak · % 17,3
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 22,9 da, probintziakoaren (29; Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2 da, probintziakoaren (2,5; Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Friera de Valverde udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 46 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 37,1; gainerako % 62,9 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 4,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 48,5 zen eta emakumezkoena % 23,2; langabezia-tasa, aldiz, % 6,1 eta % 0,0 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 45 zen 2023ean, 2021eko 49etik behera.[11] Emakumeek okupatuen % 26,7 osatzen dute, eta gizonek % 73,3.

45okupatu, 2023−% 8,2 2021etik
% 26,7emakumeak okupatuen artean
% 37,1jarduera-tasa, 2024
% 4,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 35,5
% 62,9
Okupatuak · % 35,5Langabeak · % 1,6Inaktiboak · % 62,9
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Friera de Valverde, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak44% 35,531% 45,613% 23,2
Langabeak2% 1,62% 2,90% 0,0
Inaktiboak78% 62,935% 51,543% 76,8
Guztira124% 100,068% 100,056% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 48,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 33,3), eraikuntza (% 8,9) eta industria (% 8,9).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zamorako mapa
% 33,3
% 8,9
% 8,9
% 48,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 33,3Industria · % 8,9Eraikuntza · % 8,9Zerbitzuak · % 48,9

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 73,3; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 17,8), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 4,4.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 75,8 eta emakumeen % 66,7).

% 73,3
% 17,8
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 4,4Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 73,3Oinarrizko okupazioak · % 17,8Ez dago jasota · % 4,4
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Friera de Valverde, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak2% 4,40% 0,02% 16,7
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak33% 73,325% 75,88% 66,7
Oinarrizko okupazioak8% 17,86% 18,22% 16,7
Ez dago jasota2% 4,42% 6,10% 0,0
Guztira45% 100,033% 100,012% 100,0

Okupatuen % 55,6 besteren konturako langileak dira, eta % 44,4 norberaren konturakoak.[13]

% 44,4
% 55,6
Norberaren kontura · % 44,4Besteren kontura eta beste egoera bat · % 55,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Friera de Valverde, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura20% 44,415% 45,55% 41,7
Besteren kontura25% 55,618% 54,57% 58,3
Guztira45% 100,033% 100,012% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 38 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.468 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 19,9 km² denez, NAE lurraldearen % 73,6 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 77,9 lur goldagarria (1.144 ha, 35 ustiategitan), % 20,7 larre iraunkorrak (304 ha, 13 ustiategitan), % 1,3 arbolak (19,8 ha, 10 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,26 ha, 9 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
74%
26%
NAE · 1.468 ha (% 73,6)Gainerako azalera · 525 ha (% 26,4)
NAE, lur-erabileraren arabera
78%
21%
Lur goldagarria · 1.144 ha (% 77,9)Larre iraunkorrak · 304 ha (% 20,7)Arbolak · 19,8 ha (% 1,3)Baratzeak · 0,26 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 3.264 ardi eta ahuntz zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 79 gidari zeuden erroldatuta: 57 gizon (% 72,2) eta 22 emakume (% 27,8)[17]. Biztanleen % 65,3 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 174 ibilgailuk osatzen zuten: 133 turismo, 14 motozikleta, 9 kamioi, 8 furgoneta eta 5 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 1.099 turismokoa zen, probintziako (637) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,8 urtekoa zen; turismoen % 2,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 34,6k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 60,7 diesel zen eta % 38,7 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,6; probintzian % 0,4). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 51,4k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
21%
25%
51%
0 etiketa · 1 (% 0,6)ECO · 3 (% 1,7)C etiketa · 37 (% 21,4)B etiketa · 43 (% 24,9)Etiketarik gabe · 89 (% 51,4)
Turismoak, adinaren arabera
10%
19%
35%
35%
< 4 urte · 3 (% 2,3)4–8 urte · 13 (% 9,8)8–15 urte · 25 (% 18,8)15–25 urte · 46 (% 34,6)≥ 25 urte · 46 (% 34,6)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zamora.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zamora.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zamora.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zamora.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1752425.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zamora.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Friera_de_Valverde&oldid=11791747"(e)tik eskuratuta