Edukira joan

Villabrázaro

Wikipedia, Entziklopedia askea
(«Villabrazaro» orritik birbideratua)
Villabrázaro
Villabrázaro
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaZamorako probintzia
AlkateaDorsey Millán García Aparicio (en) Itzuli
Izen ofizialaVillabrázaro
Jatorrizko izenaVillabrázaro
Posta kodea49770
INEk ezarritako kodea49238
HerriburuaVillabrázaro
Geografia
Koordenatuak42°03′10″N 5°43′44″W / 42.052777777778°N 5.7288888888889°W / 42.052777777778; -5.7288888888889
Mapa
Azalera23,27 km²
Altitudea724 m
MugakideakSan Cristóbal de Entreviñas, Manganeses de la Polvorosa, Benavente, Matilla de Arzón, La Torre del Valle eta Morales de Rey
Demografia
Biztanleria255 (2025)
alt_left 115 (%44,7) (%55,3) 142 alt_right
Dentsitatea11 bizt/km²
MatrikulaZA
ayuntamientodevillabrazaro.es

Villabrázaro Zamorako probintziako udalerria da, Benavente y Los Valles eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 255 biztanle zituen 23,3 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: San Cristóbal de Entreviñas, Manganeses de la Polvorosa, Benavente, Matilla de Arzón, La Torre del Valle eta Morales de Rey.

Mapa
Villabrázaro eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea180210240270300330360390200020052010201520202025VillabrázaroBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 142 gizon, 115 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
1.74
1.41
 
90-94
 
5.22
4.93
 
85-89
 
6.96
3.52
 
80-84
 
6.96
4.93
 
75-79
 
5.22
11.97
 
70-74
 
6.96
8.45
 
65-69
 
3.48
7.04
 
60-64
 
7.83
7.75
 
55-59
 
6.96
9.15
 
50-54
 
13.04
12.68
 
45-49
 
8.70
7.75
 
40-44
 
6.96
3.52
 
35-39
 
3.48
4.23
 
30-34
 
6.09
3.52
 
25-29
 
1.74
2.11
 
20-24
 
3.48
2.82
 
15-19
 
3.48
1.41
 
10-14
 
0.87
0.70
 
5-9
 
0.00
2.11
 
0-4
 
0.87
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 33,9 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 11,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 3,5 —probintzian % 8,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zamorako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 33,9Probintzia berean · % 43,6Erkidegoan · % 7,4Beste erkidegoa · % 11,7Estatutik kanpo · % 3,5
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 9 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 88,9)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Ukraina, Frantzia, Alemania dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 11,1Europa · % 88,9
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
2
Ukraina
1
0
Alemania
1
1
Belgika
0
0
Frantzia
1
1
Portugal
0
1
Venezuela
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 386 etxebizitza zeuden: 105 (% 27,2) nagusiak eta 281 (% 72,8) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 3 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 24 plazarekin (8 plaza etxebizitzako).[5]

386etxebizitza
105etxegune
3etxebizitza turistiko (2026) Zamorako mapa

Etxebizitza multzoa Zamorako mapa

105
281
Etxebizitza nagusia (105)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (281)

Guztira 105 etxegune zeuden, eta horietatik 38 (% 36,2) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 138
2 pertsona28
3 pertsona17
4 pertsona16
5 edo gehiago6

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 260 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 29,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 18,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 30,4; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 21,9.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 20,6 zen 2021ean eta % 29,2 2024an; beraz, 8,6 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 27,5 izatetik % 21,9 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 29,3 ziren, eta gizonen artean % 29,2; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 27,6 eta gizonen % 17,4 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

260biztanle 15 urte edo +, 2024
% 29,2goi-mailako ikasketak+8,6 puntu 2021etik mapa
% 21,9lehen hezkuntza edo gutxiago−5,5 puntu 2021etik mapa
% 21,9
% 30,4
% 18,5
% 29,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 21,9Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 30,4Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 18,5Goi-mailako ikasketak · % 29,2
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zamorako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Villabrázaro, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak76% 29,242% 29,234% 29,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa48% 18,527% 18,821% 18,1
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)79% 30,450% 34,729% 25,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago57% 21,925% 17,432% 27,6
Guztira260% 100,0144% 100,0116% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Villabrázaro, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 20,6% 17,6% 34,3% 27,5233
2022% 23,9% 19,4% 32,4% 24,3247
2023% 24,9% 19,9% 31,8% 23,4261
2024% 29,2% 18,5% 30,4% 21,9260
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.
Convento Nuestra Señora del Valle.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 17.699 euro-koa zen[8], probintziako 3. altuena, eta etxegune bakoitzeko 38.574 euro-koa, probintziako 2. altuena. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.861 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 23.450 euro zen. Errenta gordina 21.400 euro-koa izan zen pertsonako, probintziako 3. altuena.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 54[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 27,4), beste diru-sarrerak (% 13,8), langabezia-prestazioak (% 1,4), beste prestazioak (% 3,3).

54%
27%
14%
Soldata · % 54Pentsioak · % 27,4Langabezia · % 1,4Beste prestazioak · % 3,3Beste sarrerak · % 13,8
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 29,2 da, probintziakoaren (29; Zamorako mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,5; Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Villabrázaro udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 138 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,5; gainerako % 46,5 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 10,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 54,5 zen eta emakumezkoena % 52,2; langabezia-tasa, aldiz, % 6,4 eta % 16,7 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 115 zen 2023ean, 2021eko 97etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 42,6 osatzen dute, eta gizonek % 57,4.

115okupatu, 2023+% 18,6 2021etik
% 42,6emakumeak okupatuen artean
% 53,5jarduera-tasa, 2024
% 10,9langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 47,7
% 46,5
Okupatuak · % 47,7Langabeak · % 5,8Inaktiboak · % 46,5
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Villabrázaro, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak123% 47,773% 51,050% 43,5
Langabeak15% 5,85% 3,510% 8,7
Inaktiboak120% 46,565% 45,555% 47,8
Guztira258% 100,0143% 100,0115% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 68,7), industria (% 18,3), eraikuntza (% 7,0) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 6,1).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zamorako mapa
% 18,3
% 68,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 6,1Industria · % 18,3Eraikuntza · % 7,0Zerbitzuak · % 68,7

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 60,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 21,7), eta oinarrizko okupazioak % 12,2.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 65,2 eta emakumeen % 53,1).

% 21,7
% 60,0
% 12,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 21,7Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 60,0Oinarrizko okupazioak · % 12,2Ez dago jasota · % 6,1
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Villabrázaro, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak25% 21,712% 18,213% 26,5
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak69% 60,043% 65,226% 53,1
Oinarrizko okupazioak14% 12,28% 12,16% 12,2
Ez dago jasota7% 6,13% 4,54% 8,2
Guztira115% 100,066% 100,049% 100,0

Okupatuen % 77,4 besteren konturako langileak dira, eta % 22,6 norberaren konturakoak.[14]

% 22,6
% 77,4
Norberaren kontura · % 22,6Besteren kontura eta beste egoera bat · % 77,4
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Villabrázaro, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura26% 22,619% 28,87% 14,3
Besteren kontura89% 77,447% 71,242% 85,7
Guztira115% 100,066% 100,049% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 959 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 23,3 km² denez, NAE lurraldearen % 41,2 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 96,1 lur goldagarria (922 ha, 31 ustiategitan), % 3,4 larre iraunkorrak (32,5 ha, 11 ustiategitan), % 0,5 arbolak (4,5 ha, 8 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,28 ha, 10 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
41%
59%
NAE · 959 ha (% 41,2)Gainerako azalera · 1.368 ha (% 58,8)
NAE, lur-erabileraren arabera
96%
Lur goldagarria · 922 ha (% 96,1)Larre iraunkorrak · 32,5 ha (% 3,4)Arbolak · 4,5 ha (% 0,5)Baratzeak · 0,28 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 258 behi eta 1.766 ardi eta ahuntz zeuden[17][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 169 gidari zeuden erroldatuta: 100 gizon (% 59,2) eta 69 emakume (% 40,8)[18]. Biztanleen % 65,8 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 468 ibilgailuk osatzen zuten: 290 turismo, 48 kamioi, 44 furgoneta, 34 motozikleta eta 14 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 1.128 turismokoa zen, probintziako (637) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,9 urtekoa zen; turismoen % 4,1k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 24,1k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 62 diesel zen eta % 36,9 gasolinazko; 3 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,7; probintzian % 0,4). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 46,4k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
19%
32%
46%
0 etiketa · 4 (% 0,9)ECO · 6 (% 1,3)C etiketa · 88 (% 19,4)B etiketa · 145 (% 32)Etiketarik gabe · 210 (% 46,4)
Turismoak, adinaren arabera
17%
48%
24%
< 4 urte · 12 (% 4,1)4–8 urte · 21 (% 7,2)8–15 urte · 49 (% 16,9)15–25 urte · 138 (% 47,6)≥ 25 urte · 70 (% 24,1)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zamora.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zamora.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zamora.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zamora.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1769082.
  17. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  18. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zamora.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Villabrázaro&oldid=11792083"(e)tik eskuratuta