Edukira joan

Perilla de Castro

Wikipedia, Entziklopedia askea
Perilla de Castro
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaZamorako probintzia
AlkateaJosé Gonzalo Velasco Mielgo
Izen ofizialaPerilla de Castro
Posta kodea49145
INEk ezarritako kodea49153
HerriburuaPerilla de Castro
Geografia
Koordenatuak41°43′35″N 5°52′35″W / 41.726388888889°N 5.8763888888889°W / 41.726388888889; -5.8763888888889
Mapa
Azalera33,03 km²
Altitudea724 m
MugakideakMoreruela de Tábara, San Cebrián de Castro, Santa Eufemia del Barco, Olmillos de Castro eta Pozuelo de Tábara
Demografia
Biztanleria150 (2025)
alt_left 64 (%42,7) (%57,3) 86 alt_right
Dentsitatea5 bizt/km²
MatrikulaZA

Perilla de Castro Zamorako probintziako udalerria da.

Azken erroldaren arabera 150 biztanle zituen 33 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Moreruela de Tábara, San Cebrián de Castro, Santa Eufemia del Barco, Olmillos de Castro eta Pozuelo de Tábara.

Mapa
Perilla de Castro eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea140160180200220240260280200020052010201520202025Perilla de CastroBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 86 gizon, 64 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
2.33
 
95-99
 
1.56
0.00
 
90-94
 
3.12
8.14
 
85-89
 
9.38
11.63
 
80-84
 
10.94
5.81
 
75-79
 
3.12
9.30
 
70-74
 
12.50
9.30
 
65-69
 
10.94
6.98
 
60-64
 
6.25
12.79
 
55-59
 
7.81
11.63
 
50-54
 
12.50
6.98
 
45-49
 
1.56
1.16
 
40-44
 
3.12
3.49
 
35-39
 
1.56
4.65
 
30-34
 
1.56
1.16
 
25-29
 
6.25
2.33
 
20-24
 
3.12
1.16
 
15-19
 
3.12
0.00
 
10-14
 
0.00
1.16
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
1.56
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 48,7 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,5) parean. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 6,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 7,3 —probintzian % 8,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zamorako mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 48,7Probintzia berean · % 33,3Erkidegoan · % 4Beste erkidegoa · % 6,7Estatutik kanpo · % 7,3
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 11 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 54,5)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Peru, Errumania dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 54,5Europa · % 36,4Afrika · % 9,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
0
Kolonbia
2
2
Peru
0
1
Alemania
0
1
Argentina
0
0
Dominikar Errepublika
1
1
Errumania
0
1
Frantzia
0
1
Italia
0
0
Maroko
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 263 etxebizitza zeuden: 78 (% 29,7) nagusiak eta 185 (% 70,3) ez-nagusiak.[4]

263etxebizitza
79etxegune

Etxebizitza multzoa Zamorako mapa

78
185
Etxebizitza nagusia (78)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (185)

Guztira 79 etxegune zeuden, eta horietatik 31 (% 39,2) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 131
2 pertsona27
3 pertsona11
4 pertsona7
5 edo gehiago3

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 144 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 20,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 16,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 36,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 27,1.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 17,3 zen 2021ean eta % 20,8 2024an; beraz, 3,5 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 32,7 izatetik % 27,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 14,5 ziren, eta gizonen artean % 25,6; 11,1 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 29,0 eta gizonen % 25,6 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

144biztanle 15 urte edo +, 2024
% 20,8goi-mailako ikasketak+3,5 puntu 2021etik mapa
% 27,1lehen hezkuntza edo gutxiago−5,6 puntu 2021etik mapa
% 27,1
% 36,1
% 16,0
% 20,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 27,1Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 36,1Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 16,0Goi-mailako ikasketak · % 20,8
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zamorako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Perilla de Castro, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak30% 20,821% 25,69% 14,5
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa23% 16,013% 15,910% 16,1
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)52% 36,127% 32,925% 40,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago39% 27,121% 25,618% 29,0
Guztira144% 100,082% 100,062% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Perilla de Castro, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 17,3% 12,8% 37,2% 32,7156
2022% 20,1% 13,0% 36,4% 30,5154
2023% 22,0% 14,7% 36,7% 26,7150
2024% 20,8% 16,0% 36,1% 27,1144
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.936 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 30.442 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.861 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.550 euro zen. Errenta gordina 19.137 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 41,6[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 31,8), beste diru-sarrerak (% 20,3), langabezia-prestazioak (% 1,5), beste prestazioak (% 4,8).

42%
32%
20%
Soldata · % 41,6Pentsioak · % 31,8Langabezia · % 1,5Beste prestazioak · % 4,8Beste sarrerak · % 20,3
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 27,5 da, probintziakoaren (29; Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,5; Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Perilla de Castro udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 62 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 43,7; gainerako % 56,3 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 11,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 44,4 zen eta emakumezkoena % 42,6; langabezia-tasa, aldiz, % 8,3 eta % 15,4 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 62 zen 2023ean, 2021eko 53etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 43,5 osatzen dute, eta gizonek % 56,5.

62okupatu, 2023+% 17,0 2021etik
% 43,5emakumeak okupatuen artean
% 43,7jarduera-tasa, 2024
% 11,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 38,7
% 56,3
Okupatuak · % 38,7Langabeak · % 4,9Inaktiboak · % 56,3
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Perilla de Castro, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak55% 38,733% 40,722% 36,1
Langabeak7% 4,93% 3,74% 6,6
Inaktiboak80% 56,345% 55,635% 57,4
Guztira142% 100,081% 100,061% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 61,3), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 17,7), industria (% 12,9) eta eraikuntza (% 8,1).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zamorako mapa
% 17,7
% 12,9
% 8,1
% 61,3
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 17,7Industria · % 12,9Eraikuntza · % 8,1Zerbitzuak · % 61,3

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 54,8; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 21,0), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 21,0.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 57,1 eta emakumeen % 51,9).

% 21,0
% 54,8
% 21,0
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 21,0Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 54,8Oinarrizko okupazioak · % 21,0Ez dago jasota · % 3,2
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Perilla de Castro, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak13% 21,08% 22,95% 18,5
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak34% 54,820% 57,114% 51,9
Oinarrizko okupazioak13% 21,05% 14,38% 29,6
Ez dago jasota2% 3,22% 5,70% 0,0
Guztira62% 100,035% 100,027% 100,0

Okupatuen % 67,7 besteren konturako langileak dira, eta % 32,3 norberaren konturakoak.[13]

% 32,3
% 67,7
Norberaren kontura · % 32,3Besteren kontura eta beste egoera bat · % 67,7
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Perilla de Castro, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura20% 32,313% 37,17% 25,9
Besteren kontura42% 67,722% 62,920% 74,1
Guztira62% 100,035% 100,027% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 980 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 33 km² denez, NAE lurraldearen % 29,7 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 74,7 lur goldagarria (732 ha, 15 ustiategitan), % 25,2 larre iraunkorrak (247 ha, 9 ustiategitan), % 0,1 arbolak (1,5 ha, 3 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,03 ha, 3 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
30%
70%
NAE · 980 ha (% 29,7)Gainerako azalera · 2.323 ha (% 70,3)
NAE, lur-erabileraren arabera
75%
25%
Lur goldagarria · 732 ha (% 74,7)Larre iraunkorrak · 247 ha (% 25,2)Arbolak · 1,5 ha (% 0,1)Baratzeak · 0,03 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 2.154 ardi eta ahuntz eta 1.629 txerri zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 83 gidari zeuden erroldatuta: 57 gizon (% 68,7) eta 26 emakume (% 31,3)[17]. Biztanleen % 55,3 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 174 ibilgailuk osatzen zuten: 116 turismo, 18 furgoneta, 14 kamioi, 12 motozikleta eta 8 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 773 turismokoa zen, probintziako (637) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,4 urtekoa zen; turismoen % 4,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 20,7k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 65,9 diesel zen eta % 33,5 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 0,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 45,7k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
23%
31%
46%
ECO · 1 (% 0,6)C etiketa · 39 (% 22,5)B etiketa · 54 (% 31,2)Etiketarik gabe · 79 (% 45,7)
Turismoak, adinaren arabera
10%
20%
45%
21%
< 4 urte · 5 (% 4,3)4–8 urte · 12 (% 10,3)8–15 urte · 23 (% 19,8)15–25 urte · 52 (% 44,8)≥ 25 urte · 24 (% 20,7)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zamora.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zamora.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zamora.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zamora.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1768981.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zamora.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Perilla_de_Castro&oldid=11791901"(e)tik eskuratuta