Edukira joan

Gamones

Wikipedia, Entziklopedia askea
Gamones
Gamones
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaZamorako probintzia
AlkateaLaureano Lorenzo Ramos
Izen ofizialaGamones
Jatorrizko izenaGamones
Posta kodea49251
INEk ezarritako kodea49088
HerriburuaGamones
Geografia
Koordenatuak41°28′01″N 6°10′40″W / 41.467°N 6.1778°W / 41.467; -6.1778
Mapa
Azalera13,49 km²
Altitudea750 m
MugakideakTorregamones, Moralina, Luelmo eta Argañín
Demografia
Biztanleria89 (2025)
alt_left 41 (%45,6) (%54,4) 49 alt_right
Dentsitatea7 bizt/km²
MatrikulaZA

Gamones Zamorako probintziako udalerria da, Sayago eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 89 biztanle zituen 13,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Torregamones, Moralina, Luelmo eta Argañín.

Mapa
Gamones eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea8790939699102105200020052010201520202025GamonesBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 49 gizon, 41 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
2.04
 
95-99
 
7.32
6.12
 
90-94
 
14.63
4.08
 
85-89
 
4.88
14.29
 
80-84
 
12.20
2.04
 
75-79
 
2.44
10.20
 
70-74
 
0.00
10.20
 
65-69
 
7.32
10.20
 
60-64
 
4.88
4.08
 
55-59
 
12.20
6.12
 
50-54
 
4.88
6.12
 
45-49
 
7.32
10.20
 
40-44
 
4.88
0.00
 
35-39
 
2.44
4.08
 
30-34
 
4.88
0.00
 
25-29
 
2.44
2.04
 
20-24
 
0.00
2.04
 
15-19
 
2.44
2.04
 
10-14
 
4.88
4.08
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 61,1 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,5) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 8,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 2,2 —probintzian % 8,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zamorako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 61,1Probintzia berean · % 27,8Beste erkidegoa · % 8,9Estatutik kanpo · % 2,2
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 2 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 100)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Portugal dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Euro
Europa · % 100
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
1
Portugal
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 134 etxebizitza zeuden: 48 (% 35,8) nagusiak eta 86 (% 64,2) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 14 plazarekin (14 plaza etxebizitzako).[5]

134etxebizitza
48etxegune
1etxebizitza turistiko (2026) Zamorako mapa

Etxebizitza multzoa Zamorako mapa

48
86
Etxebizitza nagusia (48)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (86)

Guztira 48 etxegune zeuden, eta horietatik 25 (% 52,1) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 125
2 pertsona11
3 pertsona5
4 pertsona3
5 edo gehiago4

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 85 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 21,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 7,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 28,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 43,5.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 21,2 zen 2021ean eta % 21,2 2024an; beraz, ia aldatu gabe mantendu zen. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 47,1 izatetik % 43,5 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 24,3 ziren, eta gizonen artean % 18,8; 5,6 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 59,5 eta gizonen % 31,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

85biztanle 15 urte edo +, 2024
% 21,2goi-mailako ikasketak+0,0 puntu 2021etik mapa
% 43,5lehen hezkuntza edo gutxiago−3,5 puntu 2021etik mapa
% 43,5
% 28,2
% 21,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 43,5Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 28,2Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 7,1Goi-mailako ikasketak · % 21,2
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zamorako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Gamones, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak18% 21,29% 18,89% 24,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa6% 7,16% 12,50% 0,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)24% 28,218% 37,56% 16,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago37% 43,515% 31,322% 59,5
Guztira85% 100,048% 100,037% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Gamones, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 21,2% 5,9% 25,9% 47,185
2022% 21,8% 5,7% 25,3% 47,187
2023% 20,2% 7,9% 28,1% 43,889
2024% 21,2% 7,1% 28,2% 43,585
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.957 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 26.434 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.861 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 15.891 euro-koa izan zen pertsonako.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1].

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Gamones udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 35 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 41,2; gainerako % 58,8 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 2,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 45,8 zen eta emakumezkoena % 35,1; langabezia-tasa, aldiz, % 0,0 eta % 7,7 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 35 zen 2023ean, 2021eko 29etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 31,4 osatzen dute, eta gizonek % 68,6.

35okupatu, 2023+% 20,7 2021etik
% 31,4emakumeak okupatuen artean
% 41,2jarduera-tasa, 2024
% 2,9langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 40,0
% 58,8
Okupatuak · % 40,0Langabeak · % 1,2Inaktiboak · % 58,8
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Gamones, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak34% 40,022% 45,812% 32,4
Langabeak1% 1,20% 0,01% 2,7
Inaktiboak50% 58,826% 54,224% 64,9
Guztira85% 100,048% 100,037% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 42,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 40,0), eraikuntza (% 11,4) eta industria (% 5,7).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zamorako mapa
% 40,0
% 11,4
% 42,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 40,0Industria · % 5,7Eraikuntza · % 11,4Zerbitzuak · % 42,9

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 65,7; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 25,7), eta oinarrizko okupazioak % 8,6.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 70,8 eta emakumeen % 54,5).

% 25,7
% 65,7
% 8,6
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 25,7Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 65,7Oinarrizko okupazioak · % 8,6Ez dago jasota · % 0,0
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Gamones, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak9% 25,75% 20,84% 36,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak23% 65,717% 70,86% 54,5
Oinarrizko okupazioak3% 8,62% 8,31% 9,1
Ez dago jasota0% 0,00% 0,00% 0,0
Guztira35% 100,024% 100,011% 100,0

Okupatuen % 45,7 besteren konturako langileak dira, eta % 54,3 norberaren konturakoak.[13]

% 54,3
% 45,7
Norberaren kontura · % 54,3Besteren kontura eta beste egoera bat · % 45,7
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Gamones, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura19% 54,315% 62,54% 36,4
Besteren kontura16% 45,79% 37,57% 63,6
Guztira35% 100,024% 100,011% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.116 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 13,5 km² denez, NAE lurraldearen % 82,7 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 55 larre iraunkorrak (613 ha, 15 ustiategitan), % 44,5 lur goldagarria (497 ha, 19 ustiategitan), % 0,5 arbolak (5,5 ha, 18 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,41 ha, 13 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
83%
17%
NAE · 1.116 ha (% 82,7)Gainerako azalera · 233 ha (% 17,3)
NAE, lur-erabileraren arabera
45%
55%
Lur goldagarria · 497 ha (% 44,5)Larre iraunkorrak · 613 ha (% 55)Arbolak · 5,5 ha (% 0,5)Baratzeak · 0,41 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 272 behi eta 3.454 ardi eta ahuntz zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 56 gidari zeuden erroldatuta: 43 gizon (% 76,8) eta 13 emakume (% 23,2)[17]. Biztanleen % 62,2 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 110 ibilgailuk osatzen zuten: 61 turismo, 13 kamioi, 12 ziklomotor, 7 motozikleta eta 7 furgoneta[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 678 turismokoa zen, probintziako (637) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 16 urtekoa zen; turismoen % 4,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 31,1k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 56 diesel zen eta % 43,1 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 51,4k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
17%
28%
51%
ECO · 3 (% 2,8)C etiketa · 19 (% 17,4)B etiketa · 31 (% 28,4)Etiketarik gabe · 56 (% 51,4)
Turismoak, adinaren arabera
10%
10%
44%
31%
< 4 urte · 3 (% 4,9)4–8 urte · 6 (% 9,8)8–15 urte · 6 (% 9,8)15–25 urte · 27 (% 44,3)≥ 25 urte · 19 (% 31,1)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zamora.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zamora.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zamora.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1778033.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zamora.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Gamones&oldid=11791768"(e)tik eskuratuta