Edukira joan

Peñausende

Wikipedia, Entziklopedia askea
Peñausende
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaZamorako probintzia
AlkateaManuel Alfonso Rivera Sastre
Izen ofizialaPeñausende
Posta kodea49178
INEk ezarritako kodea49149
HerriburuaPeñausende
Geografia
Koordenatuak41°17′14″N 5°52′00″W / 41.2873°N 5.8667°W / 41.2873; -5.8667
Mapa
Azalera95,02 km²
Altitudea869 m
MugakideakMayalde, Santiz, Alfaraz de Sayago, Almeida de Sayago, Fresno de Sayago, Pereruela eta Cabañas de Sayago
Demografia
Biztanleria386 (2025)
alt_left 188 (%48,7) (%51,3) 198 alt_right
Dentsitatea4 bizt/km²
MatrikulaZA

Peñausende Zamorako probintziako udalerria da, Sayago eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 386 biztanle zituen 95 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Mayalde, Santiz, Alfaraz de Sayago, Almeida de Sayago, Fresno de Sayago, Pereruela eta Cabañas de Sayago.

Mapa
Peñausende eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea350400450500550600200020052010201520202025PeñausendeBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 198 gizon, 188 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
1.06
1.52
 
95-99
 
1.06
4.04
 
90-94
 
5.85
2.02
 
85-89
 
6.38
5.56
 
80-84
 
3.72
3.54
 
75-79
 
4.26
4.04
 
70-74
 
4.26
6.57
 
65-69
 
5.32
13.13
 
60-64
 
6.91
9.09
 
55-59
 
12.77
7.07
 
50-54
 
6.38
10.61
 
45-49
 
4.79
6.06
 
40-44
 
6.38
5.05
 
35-39
 
3.72
4.55
 
30-34
 
5.85
2.53
 
25-29
 
3.19
5.56
 
20-24
 
4.79
1.52
 
15-19
 
1.06
1.01
 
10-14
 
4.26
3.54
 
5-9
 
2.13
3.03
 
0-4
 
5.85
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 45,9 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 6,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 8,8 —probintzian % 8,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zamorako mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 45,9Probintzia berean · % 31,6Erkidegoan · % 7Beste erkidegoa · % 6,7Estatutik kanpo · % 8,8
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 34 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 44,1)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Venezuela, Peru dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 44,1Europa · % 17,6Afrika · % 38,2
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
6
Maroko
5
4
Venezuela
4
4
Peru
2
1
Bulgaria
2
0
Aljeria
2
2
Portugal
0
0
Errumania
1
0
Kolonbia
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 447 etxebizitza zeuden: 186 (% 41,6) nagusiak eta 261 (% 58,4) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 2 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 6 plazarekin (3 plaza etxebizitzako).[5]

447etxebizitza
186etxegune
2etxebizitza turistiko (2026) Zamorako mapa

Etxebizitza multzoa Zamorako mapa

186
261
Etxebizitza nagusia (186)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (261)

Guztira 186 etxegune zeuden, eta horietatik 80 (% 43,0) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 180
2 pertsona51
3 pertsona28
4 pertsona18
5 edo gehiago9

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 359 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 22,3 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 14,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 34,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 29,0.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 18,2 zen 2021ean eta % 22,3 2024an; beraz, 4,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 33,4 izatetik % 29,0 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 24,9 ziren, eta gizonen artean % 19,9; 5,0 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 32,4 eta gizonen % 25,8 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

359biztanle 15 urte edo +, 2024
% 22,3goi-mailako ikasketak+4,1 puntu 2021etik mapa
% 29,0lehen hezkuntza edo gutxiago−4,5 puntu 2021etik mapa
% 29,0
% 34,5
% 14,2
% 22,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 29,0Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 34,5Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 14,2Goi-mailako ikasketak · % 22,3
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zamorako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Peñausende, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak80% 22,337% 19,943% 24,9
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa51% 14,230% 16,121% 12,1
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)124% 34,571% 38,253% 30,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago104% 29,048% 25,856% 32,4
Guztira359% 100,0186% 100,0173% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Peñausende, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 18,2% 13,6% 34,8% 33,4368
2022% 19,7% 14,4% 34,7% 31,1360
2023% 20,4% 15,8% 34,8% 29,1368
2024% 22,3% 14,2% 34,5% 29,0359
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.500 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 29.000 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.861 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.850 euro zen. Errenta gordina 16.860 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 53,7[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 26,6), beste diru-sarrerak (% 12), langabezia-prestazioak (% 2,6), beste prestazioak (% 5,1).

54%
27%
12%
Soldata · % 53,7Pentsioak · % 26,6Langabezia · % 2,6Beste prestazioak · % 5,1Beste sarrerak · % 12
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 27,2 da, probintziakoaren (29; Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,5; Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Peñausende udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 193 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 54,2; gainerako % 45,8 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 12,4 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 63,6 zen eta emakumezkoena % 44,2; langabezia-tasa, aldiz, % 9,4 eta % 17,1 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 166 zen 2023ean, 2021eko 157etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 34,9 osatzen dute, eta gizonek % 65,1.

166okupatu, 2023+% 5,7 2021etik
% 34,9emakumeak okupatuen artean
% 54,2jarduera-tasa, 2024
% 12,4langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 47,5
% 45,8
Okupatuak · % 47,5Langabeak · % 6,7Inaktiboak · % 45,8
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Peñausende, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak169% 47,5106% 57,663% 36,6
Langabeak24% 6,711% 6,013% 7,6
Inaktiboak163% 45,867% 36,496% 55,8
Guztira356% 100,0184% 100,0172% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 54,2), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 22,3), industria (% 12,7) eta eraikuntza (% 10,8).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zamorako mapa
% 22,3
% 12,7
% 10,8
% 54,2
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 22,3Industria · % 12,7Eraikuntza · % 10,8Zerbitzuak · % 54,2

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 60,2; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 21,7), eta oinarrizko okupazioak % 16,3.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 65,7 eta emakumeen % 50,0).

% 21,7
% 60,2
% 16,3
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 21,7Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 60,2Oinarrizko okupazioak · % 16,3Ez dago jasota · % 1,8
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Peñausende, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak36% 21,717% 15,719% 32,8
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak100% 60,271% 65,729% 50,0
Oinarrizko okupazioak27% 16,319% 17,68% 13,8
Ez dago jasota3% 1,81% 0,92% 3,4
Guztira166% 100,0108% 100,058% 100,0

Okupatuen % 74,1 besteren konturako langileak dira, eta % 25,9 norberaren konturakoak.[14]

% 25,9
% 74,1
Norberaren kontura · % 25,9Besteren kontura eta beste egoera bat · % 74,1
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Peñausende, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura43% 25,934% 31,59% 15,5
Besteren kontura123% 74,174% 68,549% 84,5
Guztira166% 100,0108% 100,058% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 74 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 7.036 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 95 km² denez, NAE lurraldearen % 74 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 62,3 larre iraunkorrak (4.384 ha, 43 ustiategitan), % 37,5 lur goldagarria (2.635 ha, 58 ustiategitan), % 0,2 arbolak (16,8 ha, 24 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,25 ha, 11 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
74%
26%
NAE · 7.036 ha (% 74)Gainerako azalera · 2.466 ha (% 26)
NAE, lur-erabileraren arabera
37%
62%
Lur goldagarria · 2.635 ha (% 37,5)Larre iraunkorrak · 4.384 ha (% 62,3)Arbolak · 16,8 ha (% 0,2)Baratzeak · 0,25 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 4.678 behi (probintziako 2. kopururik handiena), 6.442 ardi eta ahuntz eta 1.792 txerri zeuden[17].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 230 gidari zeuden erroldatuta: 139 gizon (% 60,4) eta 91 emakume (% 39,6)[18]. Biztanleen % 59,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 487 ibilgailuk osatzen zuten: 296 turismo, 52 furgoneta, 47 kamioi, 37 motozikleta eta 18 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 767 turismokoa zen, probintziako (637) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,7 urtekoa zen; turismoen % 3,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 18,2k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 66,6 diesel zen eta % 33,2 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,9k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 38,9k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
28%
32%
39%
0 etiketa · 2 (% 0,4)ECO · 7 (% 1,5)C etiketa · 131 (% 27,5)B etiketa · 151 (% 31,7)Etiketarik gabe · 185 (% 38,9)
Turismoak, adinaren arabera
11%
23%
44%
18%
< 4 urte · 10 (% 3,4)4–8 urte · 34 (% 11,5)8–15 urte · 68 (% 23)15–25 urte · 130 (% 43,9)≥ 25 urte · 54 (% 18,2)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zamora.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zamora.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zamora.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zamora.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q907416.
  17. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  18. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zamora.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Peñausende&oldid=11791895"(e)tik eskuratuta