Edukira joan

Madridanos

Wikipedia, Entziklopedia askea
Madridanos
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaZamorako probintzia
AlkateaÁngel Sánchez Hidalgo
Izen ofizialaMadridanos
Posta kodea49157
INEk ezarritako kodea49103
HerriburuaMadridanos
Geografia
Koordenatuak41°28′49″N 5°36′15″W / 41.4803°N 5.6041°W / 41.4803; -5.6041
Mapa
Azalera32,1 km²
Altitudea647 m
MugakideakMoraleja, Villaralbo eta Sanzoles
Demografia
Biztanleria461 (2025)
alt_left 218 (%47) (%53) 246 alt_right
Dentsitatea14 bizt/km²
MatrikulaZA

Madridanos Zamorako probintziako udalerria da, Tierra del Vino eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 461 biztanle zituen 32,1 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Moraleja, Villaralbo eta Sanzoles.

Mapa
Madridanos eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea440460480500520540560200020052010201520202025MadridanosBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 246 gizon, 218 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.41
 
95-99
 
2.29
0.41
 
90-94
 
4.13
2.44
 
85-89
 
6.42
5.69
 
80-84
 
5.05
8.13
 
75-79
 
4.59
8.94
 
70-74
 
4.59
10.98
 
65-69
 
6.88
7.32
 
60-64
 
7.34
6.50
 
55-59
 
8.72
9.35
 
50-54
 
4.59
4.88
 
45-49
 
8.26
6.91
 
40-44
 
3.21
4.47
 
35-39
 
8.26
4.47
 
30-34
 
3.67
1.63
 
25-29
 
3.67
3.25
 
20-24
 
5.50
5.69
 
15-19
 
5.05
2.03
 
10-14
 
2.75
3.66
 
5-9
 
2.29
2.85
 
0-4
 
2.75
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 44,4 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 6,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 6 —probintzian % 8,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zamorako mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 44,4Probintzia berean · % 38,8Erkidegoan · % 4,1Beste erkidegoa · % 6,7Estatutik kanpo · % 6
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 28 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 42,9)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Portugal, Frantzia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 42,9Europa · % 39,3Afrika · % 17,9
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
1
Errumania
3
1
Frantzia
2
2
Portugal
1
1
Argentina
1
1
Kuba
1
1
Maroko
1
1
Paraguai
1
1
Txile
1
0
Honduras
1
0
Kolonbia
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 451 etxebizitza zeuden: 200 (% 44,3) nagusiak eta 251 (% 55,7) ez-nagusiak.[4]

451etxebizitza
200etxegune

Etxebizitza multzoa Zamorako mapa

200
251
Etxebizitza nagusia (200)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (251)

Guztira 200 etxegune zeuden, eta horietatik 70 (% 35,0) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 170
2 pertsona53
3 pertsona36
4 pertsona33
5 edo gehiago8

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 419 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 19,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 16,9; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 43,0; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 20,3.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 17,8 zen 2021ean eta % 19,8 2024an; beraz, 2,0 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 23,1 izatetik % 20,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 21,1 ziren, eta gizonen artean % 18,6; 2,5 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 24,1 eta gizonen % 16,8 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

419biztanle 15 urte edo +, 2024
% 19,8goi-mailako ikasketak+2,0 puntu 2021etik mapa
% 20,3lehen hezkuntza edo gutxiago−2,8 puntu 2021etik mapa
% 20,3
% 43,0
% 16,9
% 19,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 20,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 43,0Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 16,9Goi-mailako ikasketak · % 19,8
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zamorako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Madridanos, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak83% 19,841% 18,642% 21,1
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa71% 16,942% 19,129% 14,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)180% 43,0100% 45,580% 40,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago85% 20,337% 16,848% 24,1
Guztira419% 100,0220% 100,0199% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Madridanos, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 17,8% 16,9% 42,2% 23,1415
2022% 18,4% 17,5% 42,2% 21,9429
2023% 18,8% 16,5% 43,3% 21,4425
2024% 19,8% 16,9% 43,0% 20,3419
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.328 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 30.549 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.861 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 16.450 euro zen. Errenta gordina 15.557 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 49,7[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 28,9), beste diru-sarrerak (% 16,1), langabezia-prestazioak (% 1,6), beste prestazioak (% 3,8).

50%
29%
16%
Soldata · % 49,7Pentsioak · % 28,9Langabezia · % 1,6Beste prestazioak · % 3,8Beste sarrerak · % 16,1
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 26,2 da, probintziakoaren (29; Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,5; Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Madridanos udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 205 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 49,5; gainerako % 50,5 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 9,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 51,1 zen eta emakumezkoena % 47,7; langabezia-tasa, aldiz, % 7,1 eta % 12,9 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 185 zen 2023ean, 2021eko 184etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 42,2 osatzen dute, eta gizonek % 57,8.

185okupatu, 2023+% 0,5 2021etik
% 42,2emakumeak okupatuen artean
% 49,5jarduera-tasa, 2024
% 9,8langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 44,7
% 50,5
Okupatuak · % 44,7Langabeak · % 4,8Inaktiboak · % 50,5
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Madridanos, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak185% 44,7104% 47,581% 41,5
Langabeak20% 4,88% 3,712% 6,2
Inaktiboak209% 50,5107% 48,9102% 52,3
Guztira414% 100,0219% 100,0195% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 50,3), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 22,7), industria (% 16,8) eta eraikuntza (% 10,3).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zamorako mapa
% 22,7
% 16,8
% 10,3
% 50,3
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 22,7Industria · % 16,8Eraikuntza · % 10,3Zerbitzuak · % 50,3

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 67,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 14,6), eta oinarrizko okupazioak % 13,5.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 74,8 eta emakumeen % 56,4).

% 14,6
% 67,0
% 13,5
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 14,6Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 67,0Oinarrizko okupazioak · % 13,5Ez dago jasota · % 4,9
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Madridanos, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak27% 14,615% 14,012% 15,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak124% 67,080% 74,844% 56,4
Oinarrizko okupazioak25% 13,58% 7,517% 21,8
Ez dago jasota9% 4,94% 3,75% 6,4
Guztira185% 100,0107% 100,078% 100,0

Okupatuen % 67,6 besteren konturako langileak dira, eta % 32,4 norberaren konturakoak.[13]

% 32,4
% 67,6
Norberaren kontura · % 32,4Besteren kontura eta beste egoera bat · % 67,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Madridanos, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura60% 32,435% 32,725% 32,1
Besteren kontura125% 67,672% 67,353% 67,9
Guztira185% 100,0107% 100,078% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 75 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.693 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 32,1 km² denez, NAE lurraldearen % 83,9 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 98,2 lur goldagarria (2.645 ha, 70 ustiategitan), % 1,5 arbolak (40 ha, 13 ustiategitan), % 0,3 larre iraunkorrak (8,6 ha, 9 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,15 ha, 7 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
84%
16%
NAE · 2.693 ha (% 83,9)Gainerako azalera · 517 ha (% 16,1)
NAE, lur-erabileraren arabera
98%
Lur goldagarria · 2.645 ha (% 98,2)Larre iraunkorrak · 8,6 ha (% 0,3)Arbolak · 40 ha (% 1,5)Baratzeak · 0,15 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 430 behi, 3.285 ardi eta ahuntz eta 10.060 txerri zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 309 gidari zeuden erroldatuta: 196 gizon (% 63,4) eta 113 emakume (% 36,6)[17]. Biztanleen % 66,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 475 ibilgailuk osatzen zuten: 322 turismo, 38 motozikleta, 30 furgoneta, 20 kamioi eta 18 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 694 turismokoa zen, probintziako (637) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,4 urtekoa zen; turismoen % 8,1k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 14,3k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 64,1 diesel zen eta % 34,8 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,2; probintzian % 0,4). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 34k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
32%
31%
34%
0 etiketa · 1 (% 0,2)ECO · 15 (% 3,2)C etiketa · 149 (% 31,6)B etiketa · 146 (% 31)Etiketarik gabe · 160 (% 34)
Turismoak, adinaren arabera
8%
13%
19%
46%
14%
< 4 urte · 26 (% 8,1)4–8 urte · 41 (% 12,7)8–15 urte · 60 (% 18,6)15–25 urte · 149 (% 46,3)≥ 25 urte · 46 (% 14,3)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zamora.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zamora.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zamora.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zamora.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1652345.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zamora.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Madridanos&oldid=11791800"(e)tik eskuratuta